Gregoriaans Herenkoor St Martinus

Wie regelmatig op de eerste of derde zondag van de maand de dienst in de H. Martinuskerk in Cuijk-centrum bezoekt kan daar genieten van een volledig Latijnse mis. Zowel de vaste als de wisselende gezangen zijn Gregoriaanse gezangen specifiek voor die zondag van het kerkelijk jaar. Deze gezangen worden uitgevoerd door Herenkoor St Martinus, een koor dat zich heeft toegelegd op de uitvoering van Gregoriaanse gezangen.
Wij worden hierin begeleid door onze vaste organist Marga Arendsen.
 
Deze oudste muziek van onze westerse wereld, blinkt uit in zijn eenvoud (de muziek is éénstemmig) maar bestaat desondanks uit de meest prachtige melodieën.

Gregoriaans is een verzamelnaam voor allerlei soorten éénstemmige latijnse, liturgische gezangen die oorspronkelijk zijn ontstaan tussen de eerste en tiende eeuw van onze jaartelling.

Ze zijn naar alle waarschijnlijkheid geworteld in de Joodse synagonale muziek. Het repertoire is zeer uitgebreid: er zijn ongeveer 700 hymnen, 4000 antifonen, 3000 responsories en vele andere gezangen, waaronder duizenden sequentia, bekend.

De naam Gregoriaans is afgeleid van paus Gregorius de Grote die al deze melodieën ingefluisterd zou hebben gekregen door de Heilige Geest. Men ziet hem dan ook meestal afgebeeld, componerend achter zijn schrijftafel met een duif bij zijn oor. Let maar eens op de prachtige muurschildering van hem direct boven het kleine orgel in de H. Martinuskerk. Of hij in werkelijkheid iets met al deze melodieën van doen heeft gehad is onbekend.  Wel bekend is dat hij eind zesde eeuw de liturgische muziek reorganiseerde en vernieuwde en daardoor van groot belang is geweest voor de ontwikkeling van deze officiële kerkmuziek. Maar ook na de tiende eeuw zijn er nog vele Gregoriaanse gezangen gecomponeerd en aan het repertoire toegevoegd.                              

(Bron: "Elementaire kennis van het Gregoriaans” van C.H. Schonk).


Vanwege de éénstemmigheid lijkt Gregoriaans zingen eenvoudig, maar het tegendeel is waar. De zangers moeten precies gelijk zingen, moeten van begin tot het einde van een gezang het zelfde tempo aanhouden, en het stemvolume waarmee de verschillende gedeeltes of woorden van de gezangen gezongen moeten worden is ook zeer belangrijk voor een mooie, en voor wat de betekenis van de teksten aangaat , goede uitvoering.

Het spreekt voor zich dat wij bij lange na niet het hele repertoire beheerst, dat zou een onmogelijke opgave zijn en ook niet nodig voor onze taak in de liturgie. Het koor beijvert zich om de gezangen voor alle zondagen van het kerkelijk jaar zo goed mogelijk in te studeren en uit te voeren. Verder zingen wij, als onze bijdrage gevraagd wordt, bij uitvaarten de gezangen van de Gregoriaanse requiemmis.


Wij hebben ook enkele tweestemmige missen en liederen op het programma staan.
Op de kerkelijke hoogtijdagen zingen wij samen met dameskoor De Uitkomst een aantal vierstemmige missen en liturgische liederen van diverse componisten.


Het koor bestaat al meer dan honderd jaar, een oprichtingsdatum is niet bekend. Momenteel bestaat het koor uit 12 actieve leden maar de gemiddelde leeftijd is zoals bij veel van dit soort koren hoog en er is weinig tot geen aanwas. En dat terwijl het Gregoriaans sinds een aantal jaren toch weer sterk in de belangstelling staat.

Nieuwe leden die het Gregoriaans een warm hart toedragen zijn dan ook meer dan welkom. Maar zolang we deze groep bij elkaar kunnen houden gaan we enthousiast verder met het instuderen, vervolmaken en uitvoeren van deze prachtige muziek.

Mocht u na het lezen van dit verhaal ook enthousiast geworden zijn om deze muziek te gaan zingen dan bent u van harte welkom op onze wekelijkse repetitieavond.

Wij repeteren op woensdagavond van 19.00u tot 21.30u onder de bezielende leiding van onze dirigent Gregoriaans, broeder Sjef van Hoek, in de pastorie in Cuijk, Kerkstraat 10. Een deel van de repetitietijd wordt besteed aan het instuderen van  vierstemmige missen en gezangen (twee woensdagen in de maand samen met dameskoor De Uitkomst) onder leiding van dirigent Bert Gerrits van de Ende.

Namens Herenkoor St. Martinus,

Antoon Janssen
Voorzitter

 

ajm.janssen@home.nl       

(0485) 31 50 56

 


Handige links